Naar inhoud
acronica

Laat de raad zelf aan de begrotingsknoppen draaien.

De discussie over een ozb-verhoging is altijd beladen. Een interactief begrotingsdashboard maakt er een gesprek over afwegingen van: raadsleden draaien zelf aan de knoppen (ozb, leges, subsidies, bezuinigingen) en zien direct wat elke keuze doet met het saldo en het meerjarenbeeld.

Wat het is

Een serious game op de echte begroting.

Het dashboard rekent met de cijfers van jullie eigen begroting.

Knoppen

Begrotingsknoppen met direct effect

Elke maatregel is een knop: ozb-tarief, toeristenbelasting, leges, subsidieplafonds, bezuinigingsopties. Wie eraan draait ziet meteen het effect op het begrotingssaldo, de meerjarenraming en wat een keuze betekent voor een gemiddeld huishouden.

  • / Gebaseerd op de eigen begrotingscijfers
  • / Effect per maatregel en in samenhang
  • / Meerjarenbeeld in plaats van één jaarschijf

Scenario's

Scenario's bouwen en delen

Een fractie stelt haar eigen pakket samen en slaat het op als scenario. Scenario's zijn naast elkaar te leggen in de raadsbehandeling, zodat het gesprek gaat over welk pakket sluit.

Uitleg

Uitlegbaar aan de achterban

Een raadslid dat zelf heeft ervaren dat de begroting zonder ozb-verhoging niet sluit, kan die keuze aan inwoners uitleggen met het eigen scenario in de hand. Dat is een sterker verhaal dan een verwijzing naar de najaarsnota.

Participatie

Ook voor inwoners in te zetten

Dezelfde applicatie kan in een publieksversie beschikbaar komen: inwoners ervaren zelf de afwegingen achter de begroting. Zo digitaliseer je begrotingsparticipatie zonder dikke pdf.

Waarom het werkt

Van beladen debat naar gedeeld inzicht.

De afweging wordt voelbaar
Een bezuiniging afwijzen is makkelijk; zelf een sluitend alternatief samenstellen is iets anders. Het dashboard legt die verantwoordelijkheid op een leerzame en zelfs leuke manier bij de raad.
De behandeling wordt concreter
Fracties komen met doorgerekende pakketten in plaats van losse moties. Het debat gaat over verschillen tussen scenario's, met de cijfers erbij.
Het besluit wordt uitlegbaar
Wie voor een ozb-verhoging stemt, kan laten zien welke alternatieven zijn verkend en waarom die zwaarder wogen. Dat verhaal draagt verder dan een raadsbesluit in juridische taal.
De griffie en financiën houden regie
Welke knoppen er zijn en binnen welke bandbreedtes, bepalen jullie zelf samen met de afdeling financiën. Het dashboard rekent binnen de kaders die de gemeente zelf stelt.

Aanpak

Voor de volgende begrotingsbehandeling speelklaar.

De begrotingscyclus is voorspelbaar; het moment om dit te regelen dus ook. Ruim voor de behandeling in november kan er iets staan.

01

Begroting inladen

We laden de eigen begrotingscijfers in en stemmen met financiën af hoe posten en meerjarenraming doorrekenen.

02

Knoppen en bandbreedtes bepalen

Samen met financiën en griffie bepalen we welke maatregelen knoppen worden en binnen welke grenzen ze draaien. Het dashboard maakt de politieke keuzes zichtbaar, zonder ze te maken.

03

Spelen in de raad

Een demo of werksessie met de raad, bijvoorbeeld bij de kadernota of begrotingsbehandeling. Binnen enkele weken staat er een werkende versie op eigen cijfers.

Veelgestelde vragen

Werkt dit met onze begrotingsopzet?

Ja. Gemeentebegrotingen volgen het BBV en de Iv3-indeling, dus de structuur is bekend terrein. We laden jullie posten en meerjarenraming in en stemmen met de afdeling financiën af hoe maatregelen doorrekenen.

Blijft het dashboard actueel bij wijzigingen?

Ja. Nieuwe cijfers (kadernota, septembercirculaire, begrotingswijzigingen) worden ingeladen, waarna alle knoppen en scenario's met de actuele stand rekenen. Het dashboard kan de hele cyclus mee, van kadernota tot jaarrekening.

Kunnen inwoners hier ook mee werken?

Dat kan. Een publieksversie met dezelfde knoppen, eventueel vereenvoudigd, is een laagdrempelige vorm van begrotingsparticipatie. De gemeente bepaalt welke knoppen en informatie publiek beschikbaar zijn.

Is dit een standaardpakket of maatwerk?

Maatwerk op een herbruikbare basis: het rekenhart en de scenariofunctie bestaan, de knoppen, huisstijl en begrotingscijfers zijn per gemeente. Daardoor is de doorlooptijd kort zonder dat het een confectiepak wordt.

Hoe snel kan er iets staan?

Binnen enkele weken staat er een werkende versie op eigen cijfers, snel genoeg om een geplande kadernota- of begrotingsbehandeling te halen. Een demo op voorbeeldcijfers kan nog sneller, bijvoorbeeld om een besluit over de aanschaf kracht bij te zetten.

Demo

De volgende begrotingsbehandeling anders aanpakken?

Wij bouwen binnen enkele weken een begrotingsdashboard op jullie eigen cijfers. Dat maakt de behandeling leuker voor de raad en uitlegbaar voor inwoners.