Laat de raad zelf aan de begrotingsknoppen draaien.
De discussie over een ozb-verhoging is altijd beladen. Een interactief begrotingsdashboard maakt er een gesprek over afwegingen van: raadsleden draaien zelf aan de knoppen (ozb, leges, subsidies, bezuinigingen) en zien direct wat elke keuze doet met het saldo en het meerjarenbeeld.
Geen spreadsheet en geen papieren bijlage, maar een applicatie op de cijfers van jullie eigen begroting.
Knoppen
Begrotingsknoppen met direct effect
Elke maatregel is een knop: ozb-tarief, toeristenbelasting, leges, subsidieplafonds, bezuinigingsopties. Wie eraan draait ziet meteen het effect op het begrotingssaldo, de meerjarenraming en wat een keuze betekent voor een gemiddeld huishouden.
/ Gebaseerd op de eigen begrotingscijfers
/ Effect per maatregel en in samenhang
/ Meerjarenbeeld in plaats van één jaarschijf
Scenario's
Scenario's bouwen en delen
Een fractie stelt haar eigen pakket samen en slaat het op als scenario. Scenario's zijn naast elkaar te leggen in de raadsbehandeling: niet wie het hardst roept, maar wiens pakket sluit.
Uitleg
Uitlegbaar aan de achterban
Een raadslid dat zelf heeft ervaren dat de begroting zonder ozb-verhoging niet sluit, kan die keuze aan inwoners uitleggen met het eigen scenario in de hand. Dat is een sterker verhaal dan een verwijzing naar de najaarsnota.
Participatie
Ook voor inwoners in te zetten
Dezelfde applicatie kan in een publieksversie beschikbaar komen: inwoners ervaren zelf de afwegingen achter de begroting. Digitalisering van begrotingsparticipatie, zonder dikke pdf.
Waarom het werkt
Van beladen debat naar gedeeld inzicht.
De afweging wordt voelbaar
Een bezuiniging afwijzen is makkelijk; zelf een sluitend alternatief samenstellen is iets anders. Het dashboard legt die verantwoordelijkheid op een leerzame en zelfs leuke manier bij de raad.
De behandeling wordt concreter
Fracties komen met doorgerekende pakketten in plaats van losse moties. Het debat gaat over verschillen tussen scenario's, met de cijfers erbij.
Het besluit wordt uitlegbaar
Wie voor een ozb-verhoging stemt, kan laten zien welke alternatieven zijn verkend en waarom die zwaarder wogen. Dat verhaal draagt verder dan een raadsbesluit in juridische taal.
De griffie en financiën houden regie
Welke knoppen er zijn en binnen welke bandbreedtes, bepalen jullie zelf samen met de afdeling financiën. Het dashboard rekent; de kaders blijven van de gemeente.
Aanpak
Voor de volgende begrotingsbehandeling speelklaar.
De begrotingscyclus is voorspelbaar; het moment om dit te regelen dus ook. Ruim voor de behandeling in november kan er iets staan.
01
Begroting inladen
We laden de eigen begrotingscijfers in en stemmen met financiën af hoe posten en meerjarenraming doorrekenen.
02
Knoppen en bandbreedtes bepalen
Samen met financiën en griffie bepalen we welke maatregelen knoppen worden en binnen welke grenzen ze draaien. Politieke keuzes blijven politiek; het dashboard maakt ze zichtbaar.
03
Spelen in de raad
Een demo of werksessie met de raad, bijvoorbeeld bij de kadernota of begrotingsbehandeling. Binnen enkele weken staat er een werkende versie op eigen cijfers.
Veelgestelde vragen
Werkt dit met onze begrotingsopzet?
Ja. Gemeentebegrotingen volgen het BBV en de Iv3-indeling, dus de structuur is bekend terrein. We laden jullie posten en meerjarenraming in en stemmen met de afdeling financiën af hoe maatregelen doorrekenen.
Blijft het dashboard actueel bij wijzigingen?
Ja. Nieuwe cijfers (kadernota, septembercirculaire, begrotingswijzigingen) worden ingeladen, waarna alle knoppen en scenario's met de actuele stand rekenen. Het dashboard kan de hele cyclus mee, van kadernota tot jaarrekening.
Kunnen inwoners hier ook mee werken?
Dat kan. Een publieksversie met dezelfde knoppen, eventueel vereenvoudigd, is een laagdrempelige vorm van begrotingsparticipatie. De gemeente bepaalt welke knoppen en informatie publiek beschikbaar zijn.
Is dit een standaardpakket of maatwerk?
Maatwerk op een herbruikbare basis: het rekenhart en de scenariofunctie bestaan, de knoppen, huisstijl en begrotingscijfers zijn per gemeente. Daardoor is de doorlooptijd kort zonder dat het een confectiepak wordt.
Hoe snel kan er iets staan?
Binnen enkele weken staat er een werkende versie op eigen cijfers, snel genoeg om een geplande kadernota- of begrotingsbehandeling te halen. Een demo op voorbeeldcijfers kan nog sneller, bijvoorbeeld om een besluit over de aanschaf kracht bij te zetten.
Demo
De volgende begrotingsbehandeling anders aanpakken?
Wij bouwen binnen enkele weken een begrotingsdashboard op jullie eigen cijfers. Leuker voor de raad, uitlegbaar voor inwoners.